Archive | juli 2015

Dienstverlening op het Belgische spoor

De laatste tijd is er veel te doen over de “minimale” en/of “gegarandeerde” dienstverlening bij het spoor. Reizigers maken zich druk over de vertragingen en over de vele stakingen bij de Belgische spoorwegen. De politici, sommigen niet gespeend van enige spoorkennis, moeien zich graag in het debat. Het is natuurlijk een “hot item” en dus kunnen de politici zich populair maken door het rondstrooien in de media van populistische uitspraken over het opleggen van een minimale (of gegarandeerde, ze zijn er zelf nog niet uit denk ik) dienstverlening bij de NMBS.
Het federaal regeerakkoord blijft vaag over dit onderwerp. Hieronder staat de tekst uit het federaal regeerakkoord:

10.2.6 Continuïteit van de dienstverlening
Het protocol van sociaal akkoord ter voorkoming van wilde stakingen zal opgenomen worden in de beheerscontracten en zal wettelijk verankerd worden.

De regering zal beide bedrijven opdragen om, na overleg met de sociale partners, een voorstel uit te werken dat in geval van staking toch een gegarandeerde dienst voorziet. Indien geen akkoord kan bereikt worden binnen een redelijke termijn zal de regering zelf een wetgevend initiatief nemen.

Daarbij wordt voorrang gegeven aan de sociale dialoog en zal geen afbreuk gedaan worden aan het stakingsrecht. De NMBS zal het transportplan op stakingsdagen communiceren aan haar gebruikers, o.a. via haar website.

Ik begrijp hieruit dat de sociale partners, samen met de NMBS, een voorstel zullen moeten uitwerken over een “gegarandeerde dienstverlening”. Maar wat verstaat men nu precies onder een gegarandeerde dienstverlening?
Bedoeld men dat men moet garanderen dat alle treinen blijven rijden of gaat het over een bepaald aantal treinen? Welke treinen zullen er rijden? Hoeveel treinen zullen er rijden? Er blijven een massa vragen onbeantwoord door de beleidsverantwoordelijken.

Tot nu toe heb ik van geen enkel parlementslid of politieke partij hierop een antwoord gekregen. Ik krijg zo stilaan de indruk dat ze het eigenlijk zelf niet goed weten.
Het enige concrete dat men vanuit de N-VA heeft laten weten is dat wanneer de NMBS en de sociale partners geen regeling vinden, dat de regering dan een “wetgevend initiatief” zal nemen. Met andere woorden, de politici zullen het zelf wel oplossen! Eerlijk gezegd, ik kan haast niet wachten tot dit gebeurt, ik wil wel eens zien met welk “wetgevend initiatief” ze dan zullen afkomen. Waar ik wel absoluut zeker van ben is dat de verantwoordelijkheid bij het -eventueel- mislukken van hun “wetgevend initiatief’ nooit bij de politici zelf zal liggen. Ze zullen dat wel handig afschuiven naar de NMBS. Want zo kennen we hen natuurlijk. De N-VA is er in elk geval al klaar voor, daar ligt al een wetsvoorstel dat een minimale dienstverlening bij stakingen van de NMBS moet garanderen klaar. Geen gegarandeerde dienstverlening (zoals het federaal regeerakkoord voorschrijft), neen, een minimale dienstverlening.

Het stakingsrecht

In België zijn er geen wettelijke bepalingen die het begrip staking definiëren. Toch zijn er voldoende aanwijzingen die aantonen dat het “stakingsrecht” opgenomen is in ons positief recht. Zo is er de bekrachtiging van het Europees Sociaal Handvest waarin het recht om te staken als sociaal grondrecht werd opgenomen. Daarnaast wordt het recht om geen arbeid te verrichten wegens staking ook erkend door het Hof van Cassatie (zie arrest Hof van Cassatie).

In het regeerakkoord schrijft men wel dat men geen afbreuk wil doen aan het stakingsrecht, maar in werkelijkheid gaat men dit natuurlijk wel doen. Zonder hieraan afbreuk te doen kan men immers geen “gegarandeerde” of “minimale” dienstverlening verzekeren. Men zal in bepaalde gevallen dus moeten overgaan tot opvorderen van een aantal personeelsleden om een veilige dienstverlening te verzekeren.

In 2008 beweerde men dat er 33% van het personeel nodig was om een minimum dienstverlening te verzekeren (BRON: senaat 21/10/2010). In 2015 was dat cijfer al gestegen tot 70% (BRON: zie HLN online 02/06/2015)

Verwarring blijft

Toch blijf ik nog altijd onzeker over wat er nu eigenlijk gaat kiezen, de ene keer spreekt men van een “gegarandeerde dienstverlening” en de andere keer spreekt men terug van een “minimale dienstverlening”. Zeer recent beweerde de N-VA dat ze een wetsvoorstel voor een “minimale dienstverlening” klaarliggen hebben geïnspireerd op het Duits model.

Kan de politiek nu eindelijk eens duidelijkheid scheppen over wat men eigenlijk wil, een minimale dienstverlening of een gegarandeerde dienstverlening? Het ene is namelijk niet hetzelfde als het andere.

Minimale dienstverlening niet zaligmakend voor de reizigers.

Ik vrees dat bij de invoering van een minimale- en/of gegarandeerde dienstverlening de reiziger nog altijd niet gediend zal zijn. Velen denken dat dit alle problemen bij een staking zal oplossen. Niets is echter minder waar. Niet iedereen zal immers met de trein op zijn werk of terug thuis geraken. De kans zit er dus dik in dat u ’s morgens met de trein op uw werk geraakt maar dat u ’s avonds niet meer terug thuis geraakt. Een minimum dienstverlening betekent immers dat niet alle treinen zullen rijden. Het voorstel van de BTTB sprak over 75% van de treinen tijdens de spits en 25% tijdens de daluren met een minimum van één trein om de twee uur in elke richting (BRON: zie senaat 21/10/2010).
Al eens gezien hoe vol de laatste tijd de treinen zitten tijdens de spitsuren? Ik garandeer dat er veel mensen zullen blijven staan op het perron in Brussel tijdens de spitsuren!  Bovendien geloof ik nooit dat men 75% tijdens de spits zal halen in het voorstel, om het even welk voorstel trouwens. Theoretisch is het mogelijk, praktisch is dat niet haalbaar zonder het opvorderen van veel mensen.

Troefkaart

En pas op, die opgevorderde mensen hebben dan nog altijd een troefkaart in de hand, eentje die gegarandeerd door de erkende (en aangenomen) bonden zal uitgespeeld worden op het gepaste moment.
Eens benieuwd welk konijn de politici dan uit hun hoed zullen toveren om hun verantwoordelijkheid te ontlopen. Want die troefkaart is door henzelf gecreëerd en in wetten gegoten en daar zijn alleen zij verantwoordelijk voor, niemand anders.

UPDATE:

Het antwoord van de N-VA is intussen toch binnen gelopen via Twitter en is klaar en duidelijk.

antwoord NVA

Een goeie verstaander weet waar we aan toe zijn, het stakingsrecht zal zwaar worden ingeperkt bij de NMBS, wie zal het volgende slachtoffer zijn van deze regering?

%d bloggers liken dit: